123-3D - 3D Printers en 3D filament - Homepage logo
123 3D B.V.
Koningsbeltweg 52
1329 AK Almere
 
Telefoon: 0294-787127
E-mail: info@123-3D.nl
meer dan 5 miljoen klanten! Thuiswinkel Waarborg

powered by 123inkt.nl

  • Home
  • Alles weten over TPU filament?

Alles weten over TPU filament?

Helpcenter / Filament uitleg

TPU Filament

Het flexibele filament bij uitstek: elastisch, schokbestendig en slijtvast. Geschikt voor gevorderde gebruikers die onderdelen printen die moeten buigen, dempen of afdichten.

1

Wat is TPU filament?

Spoel TPU filament, het flexibele filament voor FDM 3D-printers

TPU staat voor Thermoplastic Polyurethane, een elastomeer dat de eigenschappen van rubber en kunststof combineert. Het materiaal is zacht, buigzaam en veert terug na vervorming, wat het fundamenteel anders maakt dan alle andere gangbare 3D-printfilamenten.

TPU filament is verkrijgbaar in verschillende hardheidsgraden, gemeten op de Shore A-schaal. Een lagere waarde betekent zachter en elastischer: Shore 85A is vergelijkbaar met een stevige rubberen zool, terwijl Shore 95A dichter bij een harder rubber zit. De meest gebruikte variant voor FDM 3D-printen is Shore 95A, een goede balans tussen flexibiliteit en printbaarheid.

In de printer smelt TPU bij relatief lage temperaturen van 220 tot 240°C en wordt laag voor laag opgebracht. Door de elasticiteit van het materiaal gedraagt het zich in de extruder anders dan stijve filamenten: het kan worden samengedrukt of uitgerekt in het feedsysteem, wat specifieke aandacht voor de printerinstellingen vereist.

TPU is geen beginnersmateraal, maar ook niet uitsluitend voorbehouden aan experts. Met de juiste printer, een direct drive-extruder en de juiste slicerinstellingen levert het betrouwbare en indrukwekkende resultaten op die met geen enkel ander filament te bereiken zijn.

2

Wat maakt TPU filament onderscheidend?

TPU is het enige gangbare FDM-filament dat echte elasticiteit biedt. Waar materialen als PLA, PETG of ABS breken of permanent vervormen onder grote krachten, buigt TPU mee en keert terug naar zijn oorspronkelijke vorm. Dit opent toepassingsmogelijkheden die met geen enkel ander filament haalbaar zijn.

Voordelen

+ Elastisch en flexibel: buigt mee, veert terug en breekt niet bij normaal gebruik

+ Uitstekende slijtvastheid: bestand tegen schuren en wrijving, ideaal voor zolen, wielen en glijvlakken

+ Goede schokdemping: absorbeert trillingen en stoten zonder te breken

+ Chemisch bestendig: bestand tegen oliën, vetten en veel oplosmiddelen

+ Breed temperatuurbereik: blijft flexibel van circa -40°C tot +80°C

+ Geen warping: TPU krimpt nauwelijks tijdens afkoeling, waardoor een verwarmde printbed en enclosure niet noodzakelijk zijn

Beperkingen

! Lastig te verwerken met Bowden-extruder: de elasticiteit van TPU maakt het gevoelig voor verstoppingen en onderextrusie in lange PTFE-buizen

! Langzaam printen vereist: te hoge printsnelheden leiden tot onderextrusie en ongelijkmatige wanddikte

! Stringing: TPU heeft een sterkere neiging tot het vormen van draden dan stijve filamenten

! Sterk hygroscopisch: absorbeert snel vocht, wat leidt tot belletjes en een ruw oppervlak tijdens het printen

! Moeilijk te verwijderen van het printbed: TPU hecht soms te sterk, zeker op PEI-oppervlakken bij hogere bedtemperaturen

Vergelijking in een oogopslag: TPU is de enige keuze wanneer flexibiliteit, elasticiteit of schokdemping vereist zijn. Voor stijve maar sterke onderdelen zijn PETG of Nylon geschiktere alternatieven. Hardheid is bepalend: kies de Shore A-waarde die past bij uw toepassing.

3

Wanneer gebruikt u TPU filament?

Voorbeelden van 3D-prints gemaakt met TPU filament: flexibele telefoonhoesjes, rubberen wielen en afdichtingen

TPU is de aangewezen keuze zodra uw toepassing vraagt om flexibiliteit, veerkracht of schokabsorptie. Het materiaal wordt ingezet in uiteenlopende toepassingen, van consumentenproducten tot industriële en robotica-toepassingen.

Consument en hobby

  • Telefoon- en tablethoesjes met schokabsorptie
  • Beschermende hoeken en bumpers voor apparaten
  • Gripvlakken, handvatten en antislip-pads
  • Wielen en rijbanden voor RC-voertuigen en robots
  • Cosplay-accessoires en flexibele kostuumonderdelen

Technisch en industrieel gebruik

  • Afdichtingen, pakkingen en O-ringen voor mechanische systemen
  • Trillingsdempers en isolatiepads voor machines
  • Flexibele kabelgoten, omhulsels en beschermbuizen
  • Zachte gripper-vingers voor robotarmen en grijpers
  • Beschermende slijtvaste bekleding voor onderdelen die onderhevig zijn aan wrijving

Heeft uw toepassing stijfheid nodig in combinatie met taaiheid? Dan is TPU niet het juiste materiaal. Kijk in dat geval naar Nylon (PA) filament voor maximale taaiheid zonder flexibiliteit, of naar PETG filament als lichtere tussenstap.

4

Waar moet u rekening mee houden bij het printen met TPU?

TPU vergt een andere aanpak dan stijve filamenten. De sleutelwoorden zijn: langzaam printen, directe aandrijving en droog filament. Wie deze drie aandachtspunten in acht neemt, behaalt met TPU consistente en kwalitatieve resultaten. Onderstaande instellingen gelden als startpunt voor Shore 95A TPU.

Printinstellingen overzicht (Shore 95A)

Printtemperatuur

220°C – 240°C

Begin bij 225°C en stel bij op basis van oppervlaktekwaliteit en adhesie tussen lagen. Zachtere TPU-varianten (Shore 85A) vereisen doorgaans een iets lagere temperatuur.

Bed-temperatuur

25°C – 60°C

Een verwarmde printbed is niet verplicht, maar verbetert de adhesie. Let op: bij hogere bedtemperaturen op PEI kan TPU te stevig hechten en moeilijk loslaten. Gebruik bij voorkeur een bedtemperatuur van maximaal 40°C op PEI, of print op blue tape of een glasplaat zonder verwarming.

Printsnelheid

15 – 30 mm/s

Dit is de belangrijkste instelling voor TPU. Te hoge snelheden leiden direct tot onderextrusie, verstoppingen en een inconsistente wanddikte. Begin bij 20 mm/s en verhoog voorzichtig als de resultaten stabiel zijn.

Koeling / ventilatie

Laag tot matig (25 – 50%)

Enige koeling is nuttig voor overhangs en bruggen, maar te veel koeling vermindert de laagbinding. Stel de ventilator in op 25 tot 50% en pas aan op basis van de printgeometrie.

Extruder-type

Direct drive sterk aanbevolen

Een direct drive-extruder is sterk aanbevolen voor TPU. Bij een Bowden-systeem met lange PTFE-buis kan het flexibele filament worden samengedrukt of uitgerekt, wat leidt tot onderextrusie en verstoppingen. Printen met Bowden is mogelijk bij Shore 95A en zeer lage snelheden, maar vergt aanzienlijk meer fine-tuning.

Droogbox

Verplicht

TPU is zeer hygroscopisch en absorbeert snel vocht uit de lucht. Vochtig TPU geeft belletjes, een ruw oppervlak en verminderde sterkte. Droog het filament minimaal 4 tot 6 uur op 50-60°C voor gebruik en bewaar het in een afgesloten droogbox.

Aanvullende tips voor betere resultaten

1 Schakel retractie uit of stel deze zeer laag in. Retractie trekt het zachte filament terug in de nozzle, maar door de elasticiteit reageert TPU vertraagd en onvoorspelbaar. Zet retractie op 0 tot maximaal 1,5 mm en verhoog de verplaatsingssnelheid om stringing te minimaliseren zonder retractie.

2 Gebruik blue tape of een licht ingevette glasplaat als printoppervlak. TPU hecht op de meeste oppervlakken goed, maar op PEI bij hogere temperaturen soms te sterk. Blue tape of een glasplaat met een klein beetje babyolie geeft betrouwbare adhesie en een makkelijke loslating.

3 Verhoog de wanddikte voor functionele onderdelen. TPU-prints met dunne wanden zijn zeer flexibel maar bieden weinig weerstand. Gebruik minimaal 3 tot 4 perimeters voor onderdelen zoals wielen, afdichtingen of beschermkappen die stevig moeten zijn terwijl ze nog enige buigzaamheid behouden.

4 Vermijd scherpe hoeken in uw ontwerp waar mogelijk. TPU volgt afgeronde vormen beter dan scherpe hoeken. Voeg afrondingen toe aan uw 3D-model voor een strakker oppervlak en minder kans op laagscheidingen bij buigende belasting.

5 Print met een hogere infill-dichtheid voor meer stevigheid. De hardheid van uw eindprint wordt niet alleen bepaald door de Shore-waarde van het filament, maar ook door het infill-percentage. Een hogere infill (60 tot 100%) maakt de print stijver. Een lagere infill (15 tot 30%) maakt hem zachter en meer compressief.

5

Ons advies: 123-3D Huismerk TPU

123-3D huismerk TPU filament op spoel voor flexibele 3D-prints

Het 123-3D huismerk TPU filament is beschikbaar in Shore 95A en geproduceerd met nauwe diametertoleranties van ±0,05 mm. Een consistente diameter is bij TPU extra belangrijk: variaties in dikte leiden bij flexibel filament sneller tot onderextrusie dan bij stijve materialen. Het filament is vacuüm verpakt om vochtopname tijdens transport en opslag te minimaliseren.

Het 123-3D huismerk TPU is compatibel met alle printers met een direct drive-extruder en is getest op veelgebruikte platforms zoals Bambu Lab en Prusa. Met een Bowden-systeem is printen mogelijk bij lage snelheden, maar een direct drive-extruder geeft de meest betrouwbare resultaten.

Voor toepassingen waarbij u een zachter of harder rubber nodig heeft, adviseren wij onze filament vergelijkingspagina te raadplegen voor een overzicht van beschikbare Shore-waarden in ons assortiment.

Bekijk het 123-3D huismerk TPU filament

Veelgestelde vragen over TPU filament

Antwoorden op de meest gestelde vragen over TPU filament.

Kan ik TPU printen met een Bowden-extruder?

Dat is mogelijk, maar aanzienlijk lastiger dan met een direct drive-extruder. De elasticiteit van TPU zorgt ervoor dat het filament kan worden samengedrukt in de PTFE-buis, wat leidt tot vertraagde respons, onderextrusie en verhoogde kans op verstoppingen. Als u toch met een Bowden-systeem wilt printen, gebruik dan Shore 95A TPU (de hardste gangbare variant), verlaag de printsnelheid naar maximaal 15 mm/s en schakel retractie volledig uit. Kortere Bowden-buizen geven betere resultaten dan lange.

Wat betekent Shore A en welke hardheid moet ik kiezen?

Shore A is een internationale maatstaf voor de hardheid van elastomeren. Een lagere waarde betekent zachter en elastischer materiaal. Shore 85A voelt aan als een zachte rubberen bal en is zeer flexibel. Shore 95A voelt aan als een stevige autoband en biedt meer weerstand bij buiging. Voor de meeste FDM-printoepassingen is Shore 95A het gemakkelijkst te verwerken. Kies Shore 85A of lager alleen wanneer maximale zachtheid en elasticiteit vereist zijn, en wanneer u beschikt over een direct drive-extruder.

Hoe voorkom ik dat mijn TPU-print vastplakt aan het printbed?

TPU hecht op de meeste printoppervlakken goed van nature. Op PEI bij temperaturen boven 50°C kan het te stevig hechten. Gebruik bij voorkeur blue tape of een glasplaat zonder coating als printoppervlak. Laat de print volledig afkoelen tot kamertemperatuur voor verwijdering: TPU laat bij afkoeling vanzelf los van de meeste oppervlakken. Als de print vastgeplakt is, buig de flexibele onderkant van het printbed licht om los te komen.

Is TPU waterbestendig?

TPU is van nature waterbestendig en bestand tegen vocht. Het materiaal absorbeert geen water en behoudt zijn eigenschappen bij natte omstandigheden. Let er wel op dat FDM-prints door hun gelaagde structuur kleine kanaaltjes kunnen bevatten. Voor volledig waterdichte toepassingen is een hogere infill (100%) en een dunne coatinglaag aan te raden. Voor afdichtingen en pakkingen die continu in contact komen met water werkt TPU uitstekend.

Mijn TPU-print heeft veel stringing. Hoe los ik dit op?

Stringing bij TPU is moeilijker te elimineren dan bij stijve filamenten, omdat retractie beperkt inzetbaar is. De meest effectieve aanpak is: verhoog de verplaatsingssnelheid (travel speed) naar 150 tot 200 mm/s zodat de nozzle zo snel mogelijk over open lucht beweegt, schakel de optie "avoid crossing perimeters" in uw slicer in, en verlaag de printtemperatuur stapsgewijs met 5°C. Vermijd hoge retractiewaarden: boven de 2 mm retractie ontstaan bij TPU juist verstoppingen in de nozzle.

Laagste prijs garantie!
123-3d.nl snelle levering: vóór 23.59 uur besteld, morgen in huis.